HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat inowrocławski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy149 000 mieszkańcówdochody własne 7508 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.22% do 0.3%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów1.72% do 16.71%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne47 419 zł132-4.6%24 344 zł90%-18 937 zł0.308
●RozwójBez zmianAktywne50 531 zł119-6.5%20 472 zł93%-15 052 zł0.333
●RozwójDoinwestowanieAktywne44 662 zł137-4.6%26 770 zł87%-21 342 zł0.334
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne47 735 zł123-6.7%22 959 zł91%-17 512 zł0.354
●Szeroki programOgraniczenieAktywne53 579 zł110-7.5%17 654 zł96%-12 247 zł0.354
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne41 493 zł150-2.7%30 706 zł84%-25 292 zł0.359
Bez zmianBez zmianAktywne53 551 zł105-8.6%16 722 zł97%-11 285 zł0.398
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne52 598 zł108-9.1%17 619 zł96%-12 182 zł0.406
●RozwójOgraniczenieAktywne56 620 zł97-9.3%13 854 zł98%-8444 zł0.427
Szeroki programBez zmianBez zmian36 578 zł127-5.4%38 937 zł83%-25 094 zł0.455
RozwójBez zmianBez zmian39 789 zł114-7.3%35 977 zł86%-21 151 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian42 718 zł105-8.2%32 319 zł88%-18 427 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian33 935 zł132-5.4%42 211 zł82%-27 423 zł0.481
●OgraniczenieBez zmianAktywne58 336 zł90-10.9%11 471 zł99%-6044 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian37 108 zł118-7.5%39 298 zł84%-23 537 zł0.491
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne57 372 zł93-11.3%12 381 zł99%-6955 zł0.493
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian30 668 zł145-3.5%45 234 zł77%-31 431 zł0.502
Bez zmianBez zmianBez zmian42 908 zł100-9.3%33 125 zł91%-17 326 zł0.513
●Bez zmianOgraniczenieAktywne59 572 zł83-11.3%10 181 zł99%-4755 zł0.522
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian41 953 zł103-9.8%34 030 zł88%-18 226 zł0.523
RozwójOgraniczenieBez zmian45 859 zł92-10.1%29 439 zł92%-14 565 zł0.530
Szeroki programBez zmianRezygnacja30 709 zł123-5.9%48 034 zł79%-28 595 zł0.537
RozwójBez zmianRezygnacja33 981 zł110-7.8%44 985 zł83%-24 611 zł0.547
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja36 853 zł101-8.7%41 410 zł85%-21 923 zł0.554
RozwójDoinwestowanieRezygnacja28 123 zł128-5.9%51 223 zł76%-30 888 zł0.562
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja31 356 zł114-7.9%48 222 zł81%-26 961 zł0.571
OgraniczenieBez zmianBez zmian47 677 zł85-11.6%27 955 zł95%-12 104 zł0.578
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja24 794 zł141-4.0%54 336 zł75%-34 937 zł0.582
Bez zmianBez zmianRezygnacja37 161 zł96-9.8%42 045 zł86%-20 745 zł0.586
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian46 711 zł88-12.0%28 885 zł93%-13 017 zł0.587
●LikwidacjaBez zmianAktywne63 035 zł75-13.1%6320 zł100%-902 zł0.595
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja36 206 zł99-10.2%42 960 zł85%-21 645 zł0.596
RozwójOgraniczenieRezygnacja40 055 zł88-10.5%38 479 zł88%-18 020 zł0.599
Bez zmianOgraniczenieBez zmian48 911 zł78-12.0%26 685 zł96%-10 817 zł0.607
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne64 260 zł68-13.5%5042 zł100%374 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja41 934 zł81-12.0%36 972 zł91%-15 519 zł0.641
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja40 968 zł84-12.5%37 901 zł91%-16 431 zł0.650
LikwidacjaBez zmianBez zmian52 360 zł70-13.8%22 983 zł99%-6981 zł0.665
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja43 168 zł74-12.5%35 701 zł92%-14 231 zł0.667
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian53 583 zł63-14.2%21 724 zł99%-5706 zł0.698
LikwidacjaBez zmianRezygnacja46 621 zł66-14.2%31 995 zł97%-10 391 zł0.719
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja47 844 zł59-14.7%30 736 zł98%-9116 zł0.749
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne68 865 zł53-15.7%0 zł100%5407 zł0.750
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian58 172 zł48-16.4%16 973 zł100%-691 zł0.801
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja52 437 zł44-16.8%25 969 zł99%-4096 zł0.844

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 282 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.64 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 30% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.