HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat m. Włocławek

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy99 474 mieszkańcówdochody własne 10 437 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-3.01% do 0.2%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-2.33% do 20.07%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne70 278 zł132-8.8%30 042 zł78%-52 755 zł0.286
●RozwójDoinwestowanieAktywne66 788 zł137-8.8%32 837 zł77%-55 511 zł0.311
●RozwójBez zmianAktywne73 671 zł119-10.6%25 310 zł79%-48 000 zł0.320
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne63 316 zł150-6.9%37 661 zł76%-60 358 zł0.328
Bez zmianDoinwestowanieAktywne70 125 zł123-10.8%28 191 zł79%-50 842 zł0.340
●Szeroki programOgraniczenieAktywne77 732 zł110-11.5%21 796 zł81%-44 513 zł0.344
Bez zmianBez zmianAktywne76 933 zł105-12.6%20 751 zł82%-43 417 zł0.392
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne76 121 zł108-13.0%21 481 zł81%-44 148 zł0.398
●RozwójOgraniczenieAktywne81 026 zł97-13.3%17 164 zł83%-39 873 zł0.423
Szeroki programBez zmianBez zmian54 369 zł127-9.5%54 708 zł74%-59 522 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian57 903 zł114-11.3%51 946 zł76%-54 707 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian51 041 zł132-9.5%59 377 zł72%-62 193 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian61 795 zł105-12.2%46 568 zł77%-51 311 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne82 820 zł90-14.8%14 168 zł84%-36 850 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne81 993 zł93-15.2%14 915 zł84%-37 599 zł0.490
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian47 428 zł145-7.7%62 229 zł70%-67 100 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian54 518 zł118-11.5%56 682 zł75%-57 464 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian61 305 zł100-13.3%49 337 zł77%-50 064 zł0.518
●Bez zmianOgraniczenieAktywne84 193 zł83-15.2%12 715 zł85%-35 399 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian60 490 zł103-13.7%50 078 zł76%-50 798 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian65 230 zł92-14.0%43 941 zł79%-46 610 zł0.534
Szeroki programBez zmianRezygnacja45 671 zł123-10.0%70 552 zł70%-63 564 zł0.543
RozwójBez zmianRezygnacja49 291 zł110-11.8%67 704 zł73%-58 702 zł0.558
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja53 104 zł101-12.7%62 510 zł75%-55 345 zł0.563
RozwójDoinwestowanieRezygnacja42 424 zł128-10.0%75 081 zł67%-66 195 zł0.568
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja45 986 zł114-12.0%72 284 zł70%-61 420 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja38 724 zł141-8.1%78 080 zł64%-71 149 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian67 169 zł85-15.5%43 028 zł80%-43 523 zł0.584
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian66 338 zł88-15.9%43 808 zł79%-44 276 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne88 586 zł75-16.9%7725 zł88%-30 424 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja52 779 zł96-13.7%65 119 zł75%-54 013 zł0.599
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja51 964 zł99-14.2%65 881 zł75%-54 747 zł0.607
RozwójOgraniczenieRezygnacja56 625 zł88-14.4%59 895 zł76%-50 597 zł0.610
Bez zmianOgraniczenieBez zmian68 538 zł78-15.9%41 608 zł81%-42 076 zł0.612
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne89 943 zł68-17.3%6290 zł88%-28 990 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja58 649 zł81-15.9%58 835 zł77%-47 465 zł0.654
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja57 818 zł84-16.3%59 614 zł77%-48 217 zł0.660
LikwidacjaBez zmianBez zmian72 913 zł70-17.6%36 884 zł84%-37 122 zł0.670
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja60 018 zł74-16.3%57 414 zł79%-46 017 zł0.680
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian74 267 zł63-18.0%35 481 zł84%-35 692 zł0.703
LikwidacjaBez zmianRezygnacja64 398 zł66-18.0%52 684 zł81%-41 056 zł0.730
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne95 578 zł53-19.4%0 zł93%-22 716 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja65 753 zł59-18.4%51 281 zł82%-39 626 zł0.760
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian79 879 zł48-20.1%29 679 zł87%-29 443 zł0.805
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja71 371 zł44-20.5%45 475 zł84%-33 369 zł0.853

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 333 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 5.02 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 66% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.