HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · województwo

KUJAWSKO-POMORSKIE

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy1 984 479 mieszkańcówdochody własne 8848 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.37% do 0.26%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów1.7% do 16.54%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje województwo

Województwo nie jest zwierzchnikiem gmin ani powiatów, więc jego dźwignie działają pośrednio: przez dostępność transportu, przez majątek regionalny i przez to, dokąd kieruje środki programowe.

Transport regionalny

Przewozy kolejowe i autobusowe o zasięgu wojewódzkim. Decyduje o tym, czy peryferia regionu są dowiązane do rynku pracy stolicy województwa.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-300-0.40-1.10-0.30-28
Redukcja-150-0.20-0.55-0.15-14
Bez zmian00000
Zagęszczenie+180+0.18+0.50+0.20+13
Szeroki program+380+0.36+1.00+0.40+26

Infrastruktura i majątek regionu

Drogi wojewódzkie, szpitale marszałkowskie, tabor. Nakład skupiony w pierwszych latach, potem koszt utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-200-0.120-0.40-10
Bez zmian00000
Program+450+0.22+0.35+0.60+11

Alokacja środków rozwojowych

Program regionalny: czy środki idą na wyrównywanie różnic wewnątrz regionu, czy na wzmacnianie ośrodka, który już ciągnie. To najbardziej polityczna z dźwigni.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Koncentracja0-0.100+1.10-6
Bez zmian00000
Wyrównywanie+120+0.18+0.20-0.50+10

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (8)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
TransportInfrastrukturaRozwójBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramKoncentracja58 635 zł131-0.9%13 562 zł92%-17 930 zł0.239
●ZagęszczenieProgramKoncentracja61 048 zł118-2.7%10 073 zł95%-14 442 zł0.303
Szeroki programBez zmianKoncentracja55 974 zł120-3.1%13 954 zł92%-18 318 zł0.358
●Szeroki programProgramBez zmian48 510 zł137+0.1%22 815 zł86%-24 206 zł0.379
ZagęszczenieProgramBez zmian51 040 zł124-1.7%20 824 zł89%-20 646 zł0.384
●Bez zmianProgramKoncentracja63 229 zł105-4.4%6833 zł97%-11 201 zł0.395
Bez zmianProgramBez zmian53 336 zł111-3.4%19 080 zł92%-17 335 zł0.428
ZagęszczenieBez zmianKoncentracja58 423 zł107-4.8%11 185 zł94%-14 822 zł0.429
●ZagęszczenieProgramWyrównywanie44 785 zł134+0.1%29 275 zł85%-25 347 zł0.449
Bez zmianProgramWyrównywanie47 148 zł121-1.7%27 516 zł87%-21 986 zł0.452
Szeroki programWstrzymanieKoncentracja52 599 zł110-4.2%18 276 zł90%-20 436 zł0.459
Szeroki programBez zmianBez zmian46 212 zł126-2.1%27 532 zł86%-24 359 zł0.463
●Szeroki programProgramWyrównywanie42 187 zł147+1.9%31 359 zł83%-28 958 zł0.482
ZagęszczenieBez zmianBez zmian48 773 zł113-3.8%25 522 zł88%-20 794 zł0.489
RedukcjaProgramWyrównywanie49 828 zł107-3.6%25 198 zł91%-18 445 zł0.489
RedukcjaProgramBez zmian55 961 zł97-5.4%16 837 zł95%-13 837 zł0.504
●RedukcjaProgramKoncentracja65 771 zł91-6.3%3385 zł99%-7753 zł0.508
Bez zmianBez zmianKoncentracja60 640 zł94-6.5%9492 zł97%-11 573 zł0.518
ZagęszczenieBez zmianWyrównywanie42 686 zł123-2.1%33 809 zł85%-25 382 zł0.527
ZagęszczenieWstrzymanieKoncentracja55 101 zł97-5.9%16 318 zł93%-16 901 zł0.527
Szeroki programBez zmianWyrównywanie40 058 zł136-0.3%35 854 zł83%-28 997 zł0.535
Bez zmianBez zmianBez zmian51 101 zł100-5.6%23 798 zł91%-17 478 zł0.544
Bez zmianBez zmianWyrównywanie45 079 zł110-3.8%31 994 zł87%-22 017 zł0.550
Szeroki programWstrzymanieBez zmian43 078 zł116-3.3%32 428 zł84%-26 320 zł0.554
LikwidacjaProgramWyrównywanie52 456 zł93-5.6%22 947 zł93%-14 969 zł0.556
ZagęszczenieWstrzymanieBez zmian45 689 zł103-5.0%30 380 zł86%-22 718 zł0.586
LikwidacjaProgramBez zmian58 535 zł83-7.3%14 743 zł97%-10 403 zł0.598
RedukcjaBez zmianWyrównywanie47 770 zł96-5.7%29 647 zł90%-18 485 zł0.600
Szeroki programWstrzymanieWyrównywanie37 027 zł126-1.5%40 630 zł81%-30 890 zł0.611
Bez zmianWstrzymanieKoncentracja57 370 zł84-7.6%14 590 zł95%-13 614 zł0.612
ZagęszczenieWstrzymanieWyrównywanie39 703 zł113-3.3%38 516 zł83%-27 240 zł0.613
RedukcjaBez zmianBez zmian53 740 zł86-7.4%21 523 zł94%-13 987 zł0.624
RedukcjaBez zmianKoncentracja63 198 zł80-8.4%7272 zł99%-8130 zł0.626
●LikwidacjaProgramKoncentracja68 263 zł77-8.2%0 zł99%-4368 zł0.626
Bez zmianWstrzymanieBez zmian48 066 zł90-6.7%28 587 zł89%-19 365 zł0.642
Bez zmianWstrzymanieWyrównywanie42 144 zł100-5.0%36 634 zł85%-23 839 zł0.643
LikwidacjaBez zmianWyrównywanie50 411 zł82-7.6%27 611 zł93%-15 017 zł0.673
RedukcjaWstrzymanieWyrównywanie44 874 zł86-6.9%34 233 zł87%-20 277 zł0.696
RedukcjaWstrzymanieKoncentracja59 970 zł70-9.5%12 347 zł98%-10 140 zł0.714
LikwidacjaBez zmianBez zmian56 328 zł72-9.3%19 641 zł97%-10 560 zł0.718
RedukcjaWstrzymanieBez zmian50 743 zł76-8.6%26 257 zł92%-15 844 zł0.719
LikwidacjaBez zmianKoncentracja65 707 zł66-10.2%5413 zł99%-4750 zł0.740
LikwidacjaWstrzymanieWyrównywanie47 552 zł72-8.7%32 066 zł91%-16 780 zł0.768
LikwidacjaWstrzymanieBez zmian53 371 zł62-10.4%24 243 zł95%-12 387 zł0.810
LikwidacjaWstrzymanieKoncentracja62 519 zł56-11.3%10 353 zł99%-6729 zł0.823

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program transportowy, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 373 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program transportowy, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnym) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.57 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 24% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.