HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat bolesławiecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy87 255 mieszkańcówdochody własne 8054 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.14% do 0.41%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów5% do 15.09%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne57 960 zł132+1.2%24 471 zł100%3301 zł0.298
●RozwójDoinwestowanieAktywne55 046 zł137+1.2%27 136 zł100%647 zł0.324
●RozwójBez zmianAktywne61 045 zł119-0.8%20 722 zł100%7055 zł0.327
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne51 900 zł150+3.2%30 947 zł99%-3175 zł0.345
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne58 094 zł123-1.0%23 462 zł100%4348 zł0.348
●Szeroki programOgraniczenieAktywne64 289 zł110-1.8%17 625 zł100%10 148 zł0.350
Bez zmianBez zmianAktywne64 037 zł105-3.0%17 111 zł100%10 691 zł0.395
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne63 104 zł108-3.4%17 988 zł100%9812 zł0.403
●RozwójOgraniczenieAktywne67 299 zł97-3.7%13 958 zł100%13 815 zł0.425
Szeroki programBez zmianBez zmian45 799 zł127+0.4%39 191 zł99%-5185 zł0.453
RozwójBez zmianBez zmian48 995 zł114-1.6%36 100 zł100%-1353 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian52 107 zł105-2.6%32 419 zł100%1638 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian43 012 zł132+0.4%42 450 zł98%-7743 zł0.479
●OgraniczenieBez zmianAktywne68 964 zł90-5.4%11 731 zł100%16 061 zł0.486
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne68 019 zł93-5.8%12 622 zł100%15 169 zł0.492
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian46 170 zł118-1.8%39 405 zł99%-3964 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian39 756 zł145+2.4%45 608 zł94%-11 642 zł0.498
Bez zmianBez zmianBez zmian52 097 zł100-3.7%33 120 zł100%2361 zł0.515
●Bez zmianOgraniczenieAktywne70 219 zł83-5.8%10 422 zł100%17 369 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian51 161 zł103-4.2%34 006 zł100%1479 zł0.524
RozwójOgraniczenieBez zmian55 229 zł92-4.5%29 413 zł100%5383 zł0.532
Szeroki programBez zmianRezygnacja39 221 zł123-0.1%48 091 zł96%-9917 zł0.539
RozwójBez zmianRezygnacja42 486 zł110-2.1%44 912 zł99%-6033 zł0.551
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja45 535 zł101-3.1%41 313 zł99%-3088 zł0.558
RozwójDoinwestowanieRezygnacja36 499 zł128-0.1%51 267 zł93%-12 427 zł0.565
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja39 724 zł114-2.3%48 135 zł98%-8597 zł0.575
OgraniczenieBez zmianBez zmian57 006 zł85-6.1%27 817 zł100%7711 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja33 175 zł141+1.9%54 512 zł90%-16 379 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian56 059 zł88-6.6%28 725 zł100%6816 zł0.588
Bez zmianBez zmianRezygnacja45 654 zł96-4.2%41 845 zł100%-2268 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne73 800 zł75-7.7%6456 zł100%21 326 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja44 719 zł99-4.7%42 735 zł99%-3149 zł0.601
RozwójOgraniczenieRezygnacja48 724 zł88-5.0%38 241 zł100%709 zł0.603
Bez zmianOgraniczenieBez zmian58 259 zł78-6.6%26 525 zł100%9016 zł0.609
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne75 043 zł68-8.2%5161 zł100%22 621 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja50 568 zł81-6.6%36 605 zł100%3087 zł0.646
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja49 621 zł84-7.1%37 512 zł100%2193 zł0.655
LikwidacjaBez zmianBez zmian61 825 zł70-8.5%22 687 zł100%12 957 zł0.667
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja51 821 zł74-7.1%35 312 zł100%4393 zł0.672
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian63 066 zł63-8.9%21 407 zł100%14 249 zł0.700
LikwidacjaBez zmianRezygnacja55 390 zł66-8.9%31 470 zł100%8338 zł0.723
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne79 779 zł53-10.5%0 zł100%27 772 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja56 632 zł59-9.4%30 190 zł100%9631 zł0.753
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian67 786 zł48-11.2%16 501 zł100%19 382 zł0.803
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja61 356 zł44-11.6%25 259 zł100%14 768 zł0.848

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 287 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.