HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat złotowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy66 975 mieszkańcówdochody własne 7902 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.14% do 0.23%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.26% do 18.02%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne64 728 zł132+0.3%24 425 zł99%-7090 zł0.293
●RozwójDoinwestowanieAktywne61 777 zł137+0.3%26 960 zł98%-9623 zł0.319
●RozwójBez zmianAktywne67 734 zł119-1.7%20 605 zł99%-3270 zł0.324
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne58 712 zł150+2.3%30 845 zł95%-13 510 zł0.338
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne64 746 zł123-1.9%23 227 zł99%-5856 zł0.344
●Szeroki programOgraniczenieAktywne71 002 zł110-2.7%17 649 zł100%-314 zł0.347
Bez zmianBez zmianAktywne70 647 zł105-3.8%16 930 zł100%433 zł0.393
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne69 707 zł108-4.3%17 815 zł100%-453 zł0.401
●RozwójOgraniczenieAktywne73 934 zł97-4.6%13 914 zł100%3421 zł0.424
Szeroki programBez zmianBez zmian52 088 zł127-0.5%41 294 zł93%-14 467 zł0.452
RozwójBez zmianBez zmian55 209 zł114-2.5%38 506 zł96%-10 579 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian49 268 zł132-0.5%44 803 zł91%-16 914 zł0.478
Szeroki programOgraniczenieBez zmian58 342 zł105-3.4%34 590 zł98%-7714 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne75 527 zł90-6.2%11 610 zł100%5744 zł0.486
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne74 576 zł93-6.7%12 509 zł100%4844 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian52 351 zł118-2.7%42 058 zł94%-13 078 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian46 089 zł145+1.5%47 656 zł87%-20 869 zł0.495
Bez zmianBez zmianBez zmian58 236 zł100-4.6%35 878 zł99%-6807 zł0.516
●Bez zmianOgraniczenieAktywne76 776 zł83-6.7%10 309 zł100%7044 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian57 294 zł103-5.1%36 779 zł98%-7696 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian61 389 zł92-5.4%31 951 zł99%-3910 zł0.532
Szeroki programBez zmianRezygnacja45 266 zł123-1.0%51 767 zł88%-18 610 zł0.540
RozwójBez zmianRezygnacja48 456 zł110-2.9%48 947 zł92%-14 675 zł0.553
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja51 524 zł101-3.9%45 135 zł95%-11 851 zł0.560
RozwójDoinwestowanieRezygnacja42 511 zł128-1.0%55 184 zł86%-21 014 zł0.566
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja45 663 zł114-3.1%52 404 zł90%-17 133 zł0.577
OgraniczenieBez zmianBez zmian63 099 zł85-7.0%30 697 zł100%-1516 zł0.582
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja39 263 zł141+1.0%58 089 zł83%-25 016 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian62 146 zł88-7.4%31 611 zł99%-2418 zł0.589
Bez zmianBez zmianRezygnacja51 552 zł96-5.1%46 229 zł96%-10 857 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne80 318 zł75-8.5%6393 zł100%10 952 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja50 611 zł99-5.5%47 129 zł95%-11 745 zł0.603
RozwójOgraniczenieRezygnacja54 641 zł88-5.8%42 397 zł98%-8001 zł0.606
Bez zmianOgraniczenieBez zmian64 346 zł78-7.4%29 411 zł100%-218 zł0.610
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne81 555 zł68-9.0%5105 zł100%12 239 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja56 419 zł81-7.4%41 043 zł99%-5561 zł0.649
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja55 466 zł84-7.9%41 957 zł99%-6463 zł0.657
LikwidacjaBez zmianBez zmian67 873 zł70-9.3%25 615 zł100%3673 zł0.669
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja57 666 zł74-7.9%39 757 zł99%-4263 zł0.674
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian69 109 zł63-9.7%24 342 zł100%4958 zł0.701
LikwidacjaBez zmianRezygnacja61 198 zł66-9.7%35 956 zł100%-367 zł0.726
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne86 248 zł53-11.3%0 zł100%17 335 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja62 433 zł59-10.2%34 683 zł100%918 zł0.756
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian73 785 zł48-12.0%19 495 zł100%10 035 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja67 114 zł44-12.4%29 819 zł100%6000 zł0.850

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 284 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.