HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · województwo

LUBUSKIE

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy969 819 mieszkańcówdochody własne 8737 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.29% do 0.22%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.49% do 16.79%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje województwo

Województwo nie jest zwierzchnikiem gmin ani powiatów, więc jego dźwignie działają pośrednio: przez dostępność transportu, przez majątek regionalny i przez to, dokąd kieruje środki programowe.

Transport regionalny

Przewozy kolejowe i autobusowe o zasięgu wojewódzkim. Decyduje o tym, czy peryferia regionu są dowiązane do rynku pracy stolicy województwa.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-300-0.40-1.10-0.30-28
Redukcja-150-0.20-0.55-0.15-14
Bez zmian00000
Zagęszczenie+180+0.18+0.50+0.20+13
Szeroki program+380+0.36+1.00+0.40+26

Infrastruktura i majątek regionu

Drogi wojewódzkie, szpitale marszałkowskie, tabor. Nakład skupiony w pierwszych latach, potem koszt utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-200-0.120-0.40-10
Bez zmian00000
Program+450+0.22+0.35+0.60+11

Alokacja środków rozwojowych

Program regionalny: czy środki idą na wyrównywanie różnic wewnątrz regionu, czy na wzmacnianie ośrodka, który już ciągnie. To najbardziej polityczna z dźwigni.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Koncentracja0-0.100+1.10-6
Bez zmian00000
Wyrównywanie+120+0.18+0.20-0.50+10

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (8)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
TransportInfrastrukturaRozwójBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramKoncentracja66 987 zł131-0.7%12 988 zł99%-6113 zł0.231
●ZagęszczenieProgramKoncentracja69 286 zł118-2.5%9659 zł99%-2784 zł0.300
Szeroki programBez zmianKoncentracja64 064 zł120-2.9%13 754 zł99%-6877 zł0.354
●Szeroki programProgramBez zmian56 416 zł137+0.3%22 683 zł96%-13 038 zł0.373
ZagęszczenieProgramBez zmian58 836 zł124-1.5%20 739 zł98%-9630 zł0.381
●Bez zmianProgramKoncentracja71 355 zł105-4.2%6576 zł100%299 zł0.394
ZagęszczenieBez zmianKoncentracja66 402 zł107-4.6%11 096 zł99%-3535 zł0.427
Bez zmianProgramBez zmian61 025 zł111-3.2%19 038 zł99%-6468 zł0.428
●ZagęszczenieProgramWyrównywanie52 399 zł134+0.3%29 203 zł93%-14 598 zł0.447
Bez zmianProgramWyrównywanie54 658 zł121-1.5%27 480 zł96%-11 384 zł0.452
Szeroki programWstrzymanieKoncentracja60 538 zł110-4.0%18 143 zł98%-9215 zł0.456
Szeroki programBez zmianBez zmian53 871 zł126-1.9%27 447 zł95%-13 545 zł0.461
●Szeroki programProgramWyrównywanie49 908 zł147+2.1%31 241 zł91%-18 061 zł0.477
ZagęszczenieBez zmianBez zmian56 326 zł113-3.6%25 476 zł98%-10 127 zł0.490
RedukcjaProgramWyrównywanie57 249 zł107-3.4%25 202 zł98%-7964 zł0.492
RedukcjaProgramBez zmian63 561 zł97-5.2%16 834 zł99%-3094 zł0.505
●RedukcjaProgramKoncentracja73 804 zł91-6.1%3257 zł100%3618 zł0.508
Bez zmianBez zmianKoncentracja68 511 zł94-6.3%9445 zł100%-439 zł0.518
ZagęszczenieWstrzymanieKoncentracja62 930 zł97-5.7%16 233 zł99%-5833 zł0.526
ZagęszczenieBez zmianWyrównywanie50 063 zł123-1.9%33 769 zł93%-14 973 zł0.528
Szeroki programBez zmianWyrównywanie47 539 zł136-0.1%35 774 zł91%-18 443 zł0.533
Bez zmianBez zmianBez zmian58 550 zł100-5.4%23 791 zł99%-6956 zł0.546
Bez zmianBez zmianWyrównywanie52 354 zł110-3.6%31 993 zł96%-11 750 zł0.553
Szeroki programWstrzymanieBez zmian50 594 zł116-3.1%32 351 zł93%-15 711 zł0.553
LikwidacjaProgramWyrównywanie59 791 zł93-5.4%22 987 zł99%-4608 zł0.559
ZagęszczenieWstrzymanieBez zmian53 101 zł103-4.8%30 338 zł96%-12 255 zł0.587
LikwidacjaProgramBez zmian66 047 zł83-7.1%14 777 zł100%218 zł0.600
RedukcjaBez zmianWyrównywanie54 960 zł96-5.6%29 685 zł98%-8336 zł0.605
Szeroki programWstrzymanieWyrównywanie44 370 zł126-1.3%40 555 zł88%-20 537 zł0.611
Bez zmianWstrzymanieKoncentracja65 092 zł84-7.4%14 551 zł99%-2696 zł0.612
ZagęszczenieWstrzymanieWyrównywanie46 943 zł113-3.1%38 481 zł91%-17 028 zł0.616
RedukcjaBez zmianKoncentracja70 978 zł80-8.2%7267 zł100%2878 zł0.626
RedukcjaBez zmianBez zmian61 102 zł86-7.2%21 555 zł99%-3586 zł0.626
●LikwidacjaProgramKoncentracja76 204 zł77-8.0%0 zł100%6875 zł0.626
Bez zmianWstrzymanieBez zmian55 375 zł90-6.5%28 584 zł98%-9045 zł0.644
Bez zmianWstrzymanieWyrównywanie49 284 zł100-4.8%36 637 zł93%-13 767 zł0.647
LikwidacjaBez zmianWyrównywanie57 516 zł82-7.4%27 681 zł99%-4985 zł0.678
RedukcjaWstrzymanieWyrównywanie51 929 zł86-6.7%34 276 zł97%-10 323 zł0.701
RedukcjaWstrzymanieKoncentracja67 602 zł70-9.3%12 348 zł100%654 zł0.715
LikwidacjaBez zmianBez zmian63 604 zł72-9.1%19 704 zł100%-277 zł0.720
RedukcjaWstrzymanieBez zmian57 967 zł76-8.4%26 294 zł99%-5643 zł0.722
LikwidacjaBez zmianKoncentracja73 398 zł66-10.0%5443 zł100%6133 zł0.740
LikwidacjaWstrzymanieWyrównywanie54 524 zł72-8.5%32 141 zł99%-6941 zł0.773
LikwidacjaWstrzymanieBez zmian60 509 zł62-10.2%24 311 zł100%-2303 zł0.813
LikwidacjaWstrzymanieKoncentracja70 063 zł56-11.1%10 388 zł100%3943 zł0.824

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program transportowy, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 376 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.